RSS

Okuma beyin aktivitesini artırıyor

13 May

Araştırmalar, internet ve sosyal medya kullanıcılarının her geçen gün artmasına paralel image37qolarak kitap ve gazete okuyanların sayısının hızla azaldığını gösteriyor. İnsanlar uzun metinler okumak, okuduğu konunun ayrıntılarını öğrenmek veya sürükleyici romanın içinde kaybolmak yerine parça parça parağraflar, cümleler okumayı tercih ediyorlar. Bunun neden böyle olduğu ayrı bir araştırma konusu, belki ilerde ayrı bir makalede bu konuyu ele alabiliriz. Burda okumanın beyin gelişimine olan olumlu etkisinin araştırıldığı bir bilimsel çalışma ve çalışmadan ortaya çıkan sonuçlar ele alınacaktır.

Beyin, milyarlarca sinir hücresinin birbirine sinaps noktaları ile bağlandığı kompleks bir nöronlar ağından oluşur ve beyinde ne kadar fazla sinaps varsa beyin aktivitesi o kadar fazla olur.

Gerek çocuklarda, gerekse yetişkinlerde düzenli okuma beynin çeşitli bölgeleri arasında sinyal alışverişine sebep olur. Yapılan birçok araştırma okumanın zihinsel faliyetleri geliştirdiğini ve hafızayı güçlendirdiğini gösteriyor. Özellikle kitap okumanın ihtiyarlık döneminde demansa karşı koruyucu bir etkisinin olduğu uzun zamandan beri bilinmektedir.

Paris’te bulunan Collège de France den Stanislas Dehaene, araştırmayla ilgili yaptığı açıklamada, okumanın beyni olumlu yönde değiştirdiğini ve okuma esnasında okunan her kelimenin, sahnelenen her kurgunun, romandaki geçen kahramanın özellikle beynin sol yarısında birçok alanda ve deşifre edilerek işleme konduğunu, Örneğin roman kahramanı yeni bir maceraya giriyorsa, bu olay beynin Premotor korteksinde yüksek zihinsel performans ve perspektif değişikliklerine sebep olduğunu belirtiyor.

63 kişi ile yapılan araştırma

 Yukarıda belirtildiği gibi okuma, ister çocukluk, isterse yetişkin yaşta öğrenilsin, kişi yazılı bir metin gördüğü anda beyinin farklı bölgelerinde reaksiyonlar oluşuyor.

Stanislas Dehaene, 63 kişilik Portekizli ve Brezilyalı gönüllü den oluşan bir grup ile yapmış olduğu bu araştırmada deneklere bilgisayar ekranında hem yazılı hem sözlü olarak çeşitli objeler gösteriliyor ve aynı zamanda deneklerin beyninde nasıl bir değişiklikler olduğunu tespit etmek amacı ile funktionelle Magnetresonanztomographie (fMRT) yöntemi ile beyin tomografisi çekiliyor.

Deneye katılanların profiliOkuma beyin aktivitesini artırıyor

  • 10 Kişi: Okuma yazma bilmeyenler
  • 22 Kişi: Okuma yazmayı yetişkin yaşta öğrenenler
  • 31 Kişi: Okuma yazmayı çocuk yaşta öğrenenler

fMRT sonuçları

Beyninin farklı bölgeleri farklı şiddette reaksiyon verdi

  • Okuma yazma bilen gruba yazılı bir kelime gösterildiğinde beyinin sol Temporal Lobu aktif hale geçiti. Bu bölge, aynı kelimeyi sözlü olarak duyduğu zamanda da aktif hale geçiti. Yani, okuma yazma bilen kişiye gösterilen yazılı kelime beyinde sanki konuşuluyormuş gibi algılandı.
  • Okuma yazma bilmeyen gruba yazılı bir kelime gösterildiğinde, beynin sadece görselliğin algılandığı bölgelerde düşük yoğunlukta aktivite görüldü.

Okuma ister çocuk yaşta, ister yetişkin yaşta öğrenilsin beyinde olumlu değişime sebep oluyor.

  • Okuma, görsel kortex in(visual cortex) kapasitesini artırıyor. Burası görerek aldığımız bilgilerin beynin arka kısmında işlendiği bölgedir. Beyin burda gördüğü kelimeleri görsel hale getirerek akıcı bir şekilde okunmasını sağlıyor.
  • Okuma, beynin arka kısmında kelimelerin deşifre edilerek görsel hale getirildiği occipital temporal cortex bölgesinde de iyileşmelere sebep oluyor. Bu bölge beynin sol yarısını aktif hale getirerek konuşma kalitesinin yükselmesine sebep oluyor.

Mehmet Saltürk

++++++++++++++++++++++++
Dipl. Biologe Mehmet Saltürk
The Institute for Genetics
of the University of Cologne
++++++++++++++++++++++++

Kaynak

How Learning to Read Changes the Cortical Networks for Vision and Language

Published Online November 11 2010 Science 3 December 2010: Vol. 330 no. 6009 pp. 1359-1364 DOI: 10.1126/science.1194140

Bu blogdaki makaleler bir başka yayın organında kaynak gösterilmeden yayınlanamaz, çoğaltılamaz ve kullanılamaz.

 
Yorum yapın

Yazan: 13. Mayıs 2011 in Allgemein

 

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

 
%d blogcu bunu beğendi: