RSS

Yaşlanmayı durduran Enzim “Telomeraz”

13 May

Nature dergisinin 28 Kasım 2010 tarihli sayısında telomeraz enzimi ile  genç kalma arasında ilişkiyi ele alan bir makale yayınlandı.

Makalede, farelere enjekte edilen telomeraz enziminin kromozomların uç kısmında bulunan telomerlerin kısalmasını engelleyerek yaşlanmayı durdurduğu belirtilmiştir. Daha da önemlisi farelerin geriye dönük olarak gençleştiğinin tespit edilmiş olması. Araştırmada Telomeraz enzimi verilen yaşlı farelerin bir ay sonra yapılan incelemesinde kaslarının güçlendiği, beyinlerinde yeni sinir hücrelerin oluştuğu, dalak ve bağırsak hücrelerinde yenilenmelerin olduğu, seksüel olarak tekrar aktif hale geldiği ve yeniden doğurganlık gibi gençliğe has özelliklerin görüldüğü tespit edilmiştir.

Bu araştırmadan elde edilen sonuçlar ışığında gelecek on yıl içerisinde geliştirilen ilaçlar ve gen teknolojinde gelişmeler ile insanların yaşam kalitesinin yükseleceği, daha sağlıklı uzun bir yaşam süreceği tahmin ediliyor.

Ek bilgi: Kromozomların iki ucunda telomer denilen bir kısım bulunur ve bu kısımlarda yaklaşık 2000 defa tekrarlanan nükleotid dizilimi vardır. Bu nükleotid dizilim „TTAGGG“dır(4).

İnsan hücreleri kendini kopyalayarak yenilerler ve her kopyalamada telomerler bir miktar kısalır. Telomerlerde yılda yaklaşık olarak 31 lik bir harf kısalma olur. İnsanların yıllar geçtikce yaşlanmasının sebebi „TTAGGG” dizisinin gittikçe azalmasının bir sonucudur. (5)

Bu kısalmayı bazı faktörler hızlandırıyor.

Soluduğumuz kötü hava, sigara içmek gibi akciğer hücrelerini doğrudan etkileyen olumsuz faktörler hücrelerinin tahribatına sebebtelomer olamaktadır. Tahrip olan hücreler, kendini zamanından önce kopyalayarak yenilemeye çalışırlar, işte hücrenin zamanından önce kendini yenilemesi telomerlerin normalden daha çabuk kısalmasına sebep olurlar. Sigara içen veya kötü hava soluyanların yaşına göre daha ihtiyar görünmesinin sebebi telomerlerin zamanından önce kısalmasıdan kaynaklanmaktadır. 

Prensip: Hücrenin kopyasını yapması telomerin kısalmasına, telomerin kısalması da yaşlanma anlamına gelmektedir(6).  Evrimsel süreçte telomerlerimizdeki „TTAGGG” uzunluğu farklı olabilmektedir yani telomer uzunluğu kişiden kişiye değişebilmektedir. 7000 bp hatta bazen 10000 bp DNA harfi uzunluğunda olabilmektedir. İnsanlar arasındaki ömür farklılığının sebebi doğuştan gelen bu nükleotit uzunluğundaki farklılıklardan kaynaklanmaktadır.

Mehmet Saltürk

++++++++++++++++++++++++
Dipl. Biologe Mehmet Saltürk
Institute for Genetics
University of Cologne
++++++++++++++++++++++++

Orijinal Makale

Telomerase reactivation reverses tissue degeneration in aged telomerase-deficient mice

Nature : (2010)  doi:10.1038/nature09603 Accepted 26 October 2010Published online 28 November 2010
 
5 Yorum

Yazan: 13. Mayıs 2011 in Allgemein

 

5 responses to “Yaşlanmayı durduran Enzim “Telomeraz”

  1. ilker

    16. Ocak 2012 at 12:16

    Merhabalar;
    Biyoloji/Genetik biliminden uzak bir meslek grubuna bagli oldugun icin internette okudugum bilgilerin gercek mi yoksa populist kulturun sonucumu ayrimini yapamıyorum. Bu yuzden size soru sormak istiyorum.
    -Telomeraz enziminin salgilanmasini ne artiabilir? Bununla ilgili makale/yazi var mi?

    Saygılarimla

    Beğen

     
  2. saltuerk

    18. Ocak 2012 at 08:33

    Haklisiniz Ilker bey.
    Artik günümüzde neyin nekadar dogru oldugunu kestirmek zor.
    Burada yazdigim makalelerin oriijinal kaynaklarinida veriyorum. Bu kaynaklar bilimsel dergiler olup, bilim disindaki kisilerin bunlara ulasmasi pek mümkün olmuyor . Kaldiki yayinlar teknik dilde oldugu icin, konunun disindaki kisilerin anlamasi pek mümkün olmuyor.
    Ben elimden geldigince anlasilir bir sekilde anlatmaya calisiyorum.
    Telomeraz enzimi genler tarafindan sentezlenir. Insanda 31 farkli gen tarafindan bu enzim sentezlenir.

    Beğen

     
  3. şahin öner

    7. Aralık 2012 at 09:50

    vücudumuzda bu enzimi dışardan almak mümkün mü? Yani böyle gıdalar veya ilaçlar var mı?
    Teşekkürler

    Beğen

     
  4. seda

    27. Ekim 2013 at 15:33

    ,ilaç veya destek ürün adı altında satılan bu tarz ürünler kullanılmadan önce çok dikkatli araştırılmalıdır zira bir hücrenin yenilenmesini sağlayan etki tüm tip (kanser gibi) hücrelerin de yenilenmesini ve çoğalmasını sağlayabilir.

    Beğen

     
  5. Tugce

    25. Nisan 2014 at 12:10

    Bu sorumu cevaplarsaniz cok sevinirim. O zaman kanserlerin sebebi olarak sadece telomer geninin surekli azalmasi seklinde zamanla bitip bireyi öldürdüğünü soyleyebilir miyiz? Diger soru yaklasik ne kadar oldugunu bildigimiz telomer geninin sayimi yapilabiliyorsa su durumdaki bi insanin ne kadar yasiyacagi ortalama buna gore bulunabilir mi? Bunun sonuclarini ogrenebilmek mumkun mu acaba ?

    Beğen

     

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

 
%d blogcu bunu beğendi: