RSS

Çapkınlık Geni

17 Nis

Tüm canlılarda çapkınlık, yani eş haricinde yabancı biriyle birlikte olmak çok yaygın görülen bir durumdur. Buna biz insanlarda dahiliz.

Aslında çapkınlığın temelinde evrimsel bir zorunlulukda vardır. Bu zorunluluğun ne olduğunu daha iyi anlamak için Richard Dawkins´in Bencil Gen Teorisine göz atmakta yarar var.

Bencil Gen Teorisine göre türler, genlerinin bir kopyasını sürekli olarak birçok vücuda aktarmak durumundadır. Vucutlar ölümlü,  genler ise yeni vücutlara aktarıldığı sürece ölümsüzdürler.

İşte tam da bu aşamada türler için çapkınlık zorunluluk haline gelmektedır. Çünkü gen aktarımının bir tek vücutla sınırlı kalması türün devamlılığı için her zaman bir tehlike oluşturmaktadır.

Gen aktarılan bir vücudun, yeni bir generasyon vermeden ölmesi demek o türün bireyinin devamlılığının bitmesi anlamına gelmektedir.

Dogada çapkınlık erkekler için sürekli, dişiler için belirli  zamanlarda bir zorunlu bir durumdur.

Bu başlık haklı olarak bir çok kadını rencide etmeye yeterli. Ama insan egolarından kurtulup diğer canlılardan farklı ve üstün olmadığını görmeyi başarabilir ve yer yüzündeki diğer canlılar gibi herhangi bir tür olduğunu kabul ederse, çapkınlığın evrimsel bir gereklilik olduğunu anlaması sanırım daha kolay olacaktır.

Şöyleki: Çapkınlık evrimsel boyutta değerlendirildiginde, erkek genlerini birçok canlıya aktarmak zorunda, yani çapkınlık erkekler için bir zorunluluktur. Bu bir yerde yukarıda bahsedildiği gibi işi şansa bırakmama anlamına gelmektedir.

Dişide ise çapkınlık kuluçka dönemi dışında gereksiz bir durumdur. Bazı canlı türlerinin dişilerinin kuluçka dönemlerinde birden fazla erkekle kaçamak yaptıkları bilinmektedir. Bunu da evrimsel bir zorunluluk olarak görmek gerekir, çünkü sadece bir erkekle yapılan çiftleşme bazen başarısız olabilmekte, dolayısı ile genin devamının tehlikeye girmesi söz konusu olabilir.

FoxP2 (Forkhead box protein P2) /Casanova-Gen

FoxP2 geni, insanda 7. kromozom üzerinde bulunmaktadır. Bu gen, konuşma ve gramatik yetenekleri belirleyen bir gendir.

FoxP2 geni beyninde Area X adındaki bölgede faaliyet göstererek FoxP2 proteini sentezler ve bu protein yaklaşık 1000 tane farklı genin açılıp kapanmasını sağlar. FoxP2 geninin iyi çalışmaması veya mutasyon geçirmesi durumunda konuşma zorluğu ve hatta otizm gibi rahatsızlıklar görülebilir.

FoxP2 geninin kuşlarda değişik versiyonları vardır ve bu gen kuşlarda ötmeyi sağlar. FoxP2 geninin insanda bulunan değişik versiyonları ise kişinin konuşma kabiliyetini belirler.

Berlin Max-Planck-Institut für Molekulare Genetik bölümünden bir araştırma grubu nöronal yapısı insana çok benzeyen Zebrafink adında güzel ötüşü olan bir kuş ile 20 yıl boyunca araştırma yaparak çapkınlık genini mercek altına aldılar. Araştırmada  FoxP2  geninin degişik vesiyonlarını incelendi ve araştırma sonunda genin değişik versiyonlarına sahip kuşların değişik protein sentezi yaptığı ve buna bağlı olarakta değişik tonda öttüğü belirlendi.

Sonuç : Normalde Zebrafink kuşlarının dişileri tek eşlidir. Yani monogamdır. Max-Planck-Institüsünde 15000 Zebrafink yapılan çalışmada bazı dişi kuşların kuluçka döneminin dışında yabancı birçok erkekle kaçamak yaptığı tesbit edildi. Güzel öten çapkın dişilerin yapılan gen analizlerinde, çapkınlığı babalarından genetik miras yolu ile aldığı tesbit edildi. Enteresan olan ise güzel ötmeyi sağlayan gen varyasyonunu bulunduran babaların da çapkın olduğu.

Not : Kumruların beyninde ise Area X bölgesi hiç bulunmamaktadır. Dolayısı ile kumrularda FoxP2 geni çalışmamaktadır.  Bu yüzden kumrular güzel ötemezler ama sadık birer eştirler. (kim bilir sevgililer için söylenen çifte kumrular sözü buradan geliyordur:)

Bir hipotez : FoxP2 geninin insanlarda konuşmayı sağladığı biliniyor, buradan yola çıkarak güzel konuşan erkeklerin çapkın olabileceği söylenebilir mi ? Bu hipotezin doğru olup olmadığı henüz tam olarak bilinmiyor. Yani spekülasyona açık bir hipotez. Bu konuda yapılabilecek yanlış bir yorum eşler arasındaki güveni zedeleyebilir.

Mehmet Saltürk

+++++++++++++++++++++++
Dipl. Biologe Mehmet Saltuerk
Institute for Genetics
University of Cologne
++++++++++++++++++++++++

Kaynak:

Female extrapair mating behavior can evolve via indirect selection on males

Edited by Douglas Futuyma, State University of New York, Stony Brook, NY, and approved May 17, 2011 (received for review February 28, 2011)

Bu blogdaki makaleler bir başka yayın organında kaynak gösterilmeden yayınlanamaz, çoğaltılamaz ve kullanılamaz.

 
1 Yorum

Yazan: 17. Nisan 2012 in Allgemein

 

One response to “Çapkınlık Geni

  1. saintdimple

    11. Ekim 2012 at 07:15

    :))) heyecan ve keyifle takipteyim :))

    Beğen

     

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

 
%d blogcu bunu beğendi: