RSS

Hangi spor ömrü uzatıyor

08 Ara

Sağlıklı kalmanın yolu büyük oranda düzenli spor yapmaktan geçer. Spor yaparak olası birçok hastalıktan korunmak mümkün. Bu yüzden düzenli spor yapmanın faydaları saymakla bitmez. Örneğin Kalp-Damar dolaşımını untitled-7geliştirmesi, kandaki triglycerid seviyesinin azaltıp, iyi kolesterolu (HDL) artırması, sindirim sisteminin iyi çalışmasına yardımcı olması, kasları ve bağışıklık sistemini güçlendirmesi, şeker toleransını iyileştirerek diyabet riskini düşürmesi, gibi sporun daha sayılabilecek birçok faydası bulunmaktadır.

Gerek bireysel, gerekse takım olarak yapılan sporların vücudun değişik organlarına iyi geldiği ve belirli kasların çalışmasına yardımcı olduğu uzun zamandır biliniyor.

Sporun faydaları konusunda yapılmış ve yapımakta olan o kadar çok araştırma varki bunlardan son zamanlarda yapılmış önemli birkaç tanesini linkleri ile birlikte kısaca başlıklar halinde vermeden geçmeyelim.

  • Saatte iki dakika yürüyüş yapmak bile ömrü uzatıyor (1).
  • Fiziksel aktivite, şişmanlığa sebep olan FTO adındaki gen’in aktivitesini düşürerek kilonun kontrol altında tutulmasına ve metabolik bozulmanın önüne geçiyor (2).
  • Dans etmek gibi kısmen hafif sayılabilecek sportif aktiviteler yaşlılıkta zihinsel performansı yükseltiyor (3).
  • Fiziksel aktivite depresyon mücadeleye yardımcı olan PGC-1α1 protein nin kandaki seviyesini artırıyor (4).

Kısaca spor için yaşam kalitesini yükselten ve ortalama ömrü uzatan ve popüler kültürün vazgeçilmez bir aktivitesidir diyebiliriz.

Her spor dalının etkisi farklı

Toplumda „Hangi sporu yaparsan yap faydalıdır, yeterki hareket olsun“ genel kanısı hakim olmakla beraber yapılan araştırmalar çeşitli spor dallarının insan sağlığına ve ömrüne etkisinin farklı olduğunu gösteriyor.

Aşağıda bu konuda Sydney Üniversitesi’nden Emmanuel Stamatakis’in başkanlığında yapılmış bir araştırma bulunmaktadır. Araştırma, özellikle bazı spor, dallarının kardiyovasküler hastalıkları önlemede ve insan ömrünü uzatmada daha etkili olduğunu göstermesi açısından önem arz ediyor. Ama hemen belirtmek geçmeyelim. Bu çalışma bir korelasyon çalışmadır. Başka bir ifade ile katılımcılara soru-cevap şeklinde sorularak yapılmış karşılaştırmalı istatistiksel bir çalışmadır. Yani katılımcıların laboratuvar ve patolojik sonuçlarının ele alındığı tibbi bir araştırma değildir. Ayrıca araştırmanın bir başka zayıf noktası daha var, o da 80.306 kişi gibi çok büyük bir kitle ve 14 yıl gibi uzun bir süre yapılmış olmasına rağmen katılımcıların çoğuna fiziksel aktivitelerinin şekli ve sıklığı konusunda sadece bir kez soru sorulmuş olması ve katılımcıların daha sonraki fiziksel aktiviteleri bilinmiyor olması…

Her ne kadar konunun tibbi boyutu şimdilik bilinmese de her istatistiksel araştırmada olduğu gibi bu araştırma da bize “sporun çeşidi ile sağlıklı yaşam ve uzun ömür arasında bir bağlantının olduğunu” söylüyor. Hiç kuşkuşuz bu araştırmadan elde edilen sonuçlar ışığında yapılacak tıbbi ve biyolojik çalışmalar konunun metabolik boyutuna açıklık getirecek.

Hangi spor ömrü uzatıyor?

Madem ki her spor aynı oranda fayda sağlamıyor o halde uzun ve sağlıklı yaşamak için hangi spor yapılmalıyız? Bu sorulara Finlandiya’da bulunan Tampere UKK Enstitüsü, spor hekimliği bölümünden ve makalenin başyazarı olan Pekka Oja tarafından cevap arandı.

Araştırma, İngiltere ve İskoçya’dan 80.306 kişinin katıldığı 1994-2008 yılları arasında 11 değişik araştırma dosyasının incelenmesi ile yapıldı. Yaş ortalaması 52 olan katılımcılara 9 yıl boyunca belirli aralıklarla son dört haftada yaptıkları fiziksel aktiviteler, bu fiziksel aktiviteler esnasında nefes alıp vermede sorun yaşayıp yaşamadıkları, terleyip terlemedikleri ve genel sağlık durumları hakkında bazı sorular soruldu ve araştırmanın yapıldığı süre içerisinde 1.909’ü kalp ve damar hastalıklarından olmak üzere toplam 8790 katılımcı hayatını kaybettiği tespit edildi.

Araştırmadan ortaya çıkan bazı önemli sonuçlar

En uzun ömür Tenis, Squash(duvar tenisi) ve Badminton(tüytop) sporu yapanlarda 

  • Katılımcıların yarısında biraz daha azının haftalık önerilen sürenin altında ve düzensiz spor yaptığı ve ölüm oranlarının bu grupta daha çok olduğu tespit edildi. Buradan söyle bir sonuca varmak mümkün: Spor yapmak, ölüm riskini düşürüyor. Yani spor yaparak daha sağlıklı hatta daha uzun ve yaşamak mümkün ama „Öz-Disiplini“ bırakmamak kaydıyla.long-life-tab1
  • Araştırmadan ortaya çıkan başka bir önemli sonuç ise Tenis, Squash(duvar tenisi) ve Badminton(tüytop) gibi sporlarları yapanlar diğer gruptaki sporculara göre % 47 oranında daha az ölüm riski taşıyorlar.
  • Aerobik, yüzme ve bisiklet de önemli ölçüde ölüm riskini düşüren ve daha uzun yaşamayı sağlayan sporlar arasında.
  • Koşu, yürüyüş ve futbolun ölüm riskini düşürdüğü yönünde bir bağlantı bulunamadı.
  • Raket sporları, yüzme ve aerobik yapanlarda kalp yetmezliği ve kardiyovasküler hastalıklardan ölümlere daha az rastlandı.

Sonuçlar hakkında açıklama yapan grup lideri Emmanuel Stamatakis, sporun hem şeklinin, hem de yoğunluğunun hastalıklara karşı korunmada ve ölüm riskini düşürmede etkili olduğunu, hatta bazı spor dallarının düşük yoğunlukta, bazılarının yüksek yoğunlukta pozitif etkisinin olduğunu ama bütün bunların altında yatan metabolik mekanizmanın ne olduğunu henüz bilmediklerini ifade etti. Emmanuel Stamatakis ayrıca bu araştırmanın sadece soru-cevap şeklinde bir korelasyon çalışma olduğunu, başka bir ifade ile karşılaştırmalı anket çalışmaşı olduğunu, kesinlikle patolojik laboratuvar çalışması olmadığını bu yüzden araştırma sonuçlarının çok fazla abartılmaması gerektiğini belirtti.


Sporla ilgili hazırlanmış diğer yazılar


Mehmet Saltuerk

++++++++++++++++++++++++
Dipl. Biologe Mehmet Saltürk
The Institute for Genetics
of the University of Cologne
++++++++++++++++++++++++

Kaynaklar

Associations of specific types of sports and exercise with all-cause and cardiovascular-disease mortality: a cohort study of 80 306 British adults

Br J Sports Med doi:10.1136/bjsports-2016-096822

  1. http://cjasn.asnjournals.org/content/10/7/1145
  2. http://journals.plos.org/plosmedicine/article?id=10.1371/journal.pmed.1001116
  3. http://journal.frontiersin.org/article/10.3389/fnagi.2013.00005/full#h1
  4. http://www.cell.com/cell/abstract/S0092-8674(14)01049-6

Bu blogdaki makaleler bir başka yayın organında kaynak gösterilmeden yayınlanamaz, çoğaltılamaz ve kullanılamaz.

Reklamlar
 
7 Yorum

Yazan: 8. Aralık 2016 in Allgemein

 

7 responses to “Hangi spor ömrü uzatıyor

  1. ugur

    4. Ocak 2017 at 09:55

    Sayın Hocam Ankara da aile hekimiyim. 2 çocuğumda alport sendromu var.Antagomir lerle alakalı sormak istiyorum.Anti–microRNA-21 oligonucleotides prevent Alport nephropathy progression by stimulating metabolic pathways. Bu konuyla alakalı acaba klinik kulanımda bir ilaç , bunu uygulayan klinik var mıdır ? Teşekkürler

    Liked by 1 kişi

     
    • saltuerk

      4. Ocak 2017 at 11:00

      Sayin Ugur Hocam, gecmis olsun. Bu konunun uzmani degilim. Bu konuda cok kisitli bilgiye sahibim, bildiklerimi bir hekim olarak eminim siz de biliyorsunuzdur. Hastaligin seyrini düsüren ACE inhibitor(tansiyon düsürücü preperatlar) kullaniliyor. Bu da bilinen klasik önleyici tedavi yöntemi.
      —–
      Belki duymussunuzdur, bu ara genetik tedavide adeta devrim niteliginde bir yöndtem yavas yavas kullanilmaya basladi. Bu yöntem “CRISPR cos9” teknolojisi. Bu yöntem yagin olmamakla beraber Çin de bir kanser hastasinda uyguladi ve simdilik hastanin durumunun iyi oldugu söyleniyor.

      CRISPR cos9 teknolojisi bir gen düzenleme teknolojisidir, yani genin hastalıklı kısmının çıkarılarak aynı boşluğa genin sağlıklı kismının yerleştirilmesidir. Bu teknolojinin esprisi her genetik hastaligin mutasyonlu kismini taniyan “Guide RNA” lardır.

      Alport sendromu için “Guide RNA” var mı acaba diye sizin için araştırdım, gerçekten de varmış.(Gerçi olmasa da sentetik olarak üretmek mümkün.)
      Ama hemen belirtmek isterim, bu teknik gerek teknik gerekse bürokraik engeller daha henüz aşılamadığı için birçok ülkede hastalara uygulanamıyor.

      Bilginiz olması açısından bu sitenin adresini veriyorum: http://www.genscript.com/gRNA-detail/9949/AMMECR1-CRISPR-guide-RNA.html

      Geçmis olsun, gelişme olursa size bildireceğim

      Beğen

       
      • ugur

        4. Ocak 2017 at 12:00

        Sayın Hocam çok teşekkür ederim , Allah ilminizi artırsın , ellerinizden şifa dağıtın insanlara …

        Liked by 1 kişi

         
      • abdullah ugur

        4. Ocak 2017 at 12:37

        Hocam çok teşekkür ederim. Bazı fiyatlar yazılmış.Bunlar nasıl alınıyor ,uygulanıyor ? Bir klinik mi var , oral mi parenteral mi veriliyor ? Fiyatlar makul gözüküyor .

        ________________________________

        Beğen

         
  2. saltuerk

    4. Ocak 2017 at 13:02

    Abdullah Hocam bu teknoloji hastane ortaminda mikro injeksiyon yöntemi ile uygulaniyor. Yukarda belittigim gibi su anda hastalara klinik uylama cok cok az. Verdigim adreste pazarlanmasi yapilan gRNA‘lar sanirim arastima yapan arastirmacilara yönelik satilyor. !!!

    Dedigim gibi konu cok teknik ve cok yeni. Türkiyede uygulaniyor mu veya uygulanacaksa ne zaman uygulanir simdilik bir sey söyleyemem.

    ilk uygulam 2016 yilinin sonlarina dogru Çin de yapildi. Bürokratik engeller cin de daha kolay asilabiliyor. O yüzden ilk olarak orada basladi. Diger ülkelerde ne zaman baslar tam bir sey söylemek su an icin mümkün degil. Ama isterseniz firmanin email adresine sizin hastaliginizla ilgili uygulama yapilip yapilmadigini bir sorabilirsiniz. Sanirim sizi bir bilgi verirler.

    Adresi buradan bulabilirsiniz: http://www.genscript.com/contact.html

    Saygilar

    Beğen

     
    • abdullah ugur

      4. Ocak 2017 at 13:29

      Çok özür dilerim Çinde hangi adres yapıyor acaba

      ________________________________

      Liked by 1 kişi

       
  3. saltuerk

    4. Ocak 2017 at 14:16

    Rica ederim Hocam ne demek.
    Nature dergisinde yayinlanan makalede uygulamanin “West China Medical School, West China Hospital, Sichuan University” yapildigi belirtilmis.
    Ama kanser hastasina uygulanmis. Sizinki ayri bir rahatsizlik. Ama yine de hastahanenin web sayfasina buradan ulasabilirsiniz: http://eng.cd120.com/index.html
    Saygilar

    Beğen

     

Bir Yanıt Bırakın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

 
%d blogcu bunu beğendi: